Stocznie, Statki

Szczecińska firma JPP Marine sp. z o.o. sp. k. prezentuje na Baltexpo 2017 (stoisko 1.23) nowy projekt statku autonomicznego KB-25. Jest to wielozadaniowy, przystosowany do przewozu kontenerów statek rzeczno-morski o długości około 90 m, ładowności kontenerów 108 TEU i tonażu pojemnościowym brutto rzędu 2300 jednostek.

Jak się dowiedzieliśmy - plany budowy takiej jednostki są realne i już na zaawansowanym etapie - bliskie urzeczywistnienia.

Celem projektu jest opracowanie i przetestowanie w warunkach rzeczywistych innowacyjnej technologii nawigacji morskiej i zdalnego systemu zarządzania autonomiczną jednostką pływającą z centrum nadzoru ruchu statków na lądzie. Efekty projektu mają być osiągnięte poprzez przeprowadzenie badań przemysłowych i rozwojowych i zostaną wdrożone w produkcie UVT stanowiącym innowację przełomową na rynku transportu morskiego. UVT to technologia autonomicznego statku bezzałogowego integrująca się z urządzeniami nawigacyjnymi, autopilotem i systemami sterowania współczesnych statków.

Na UVT składają się następujące komponenty: technologia autonomicznej nawigacji morskiej wraz z komponentem antykolizyjnym; technologia autonomicznej siłowni okrętowej; system łączności i zdalnego sterowania jednostki autonomicznej z centrum nadzoru ruchu. Wspomniane komponenty zastosowane zostaną zarówno na statkach bezzałogowych (w dalszej przyszłości) jak i tych obsługiwanych przez załogę od poziomu autonomiczności AL3.

Produktem projektu będzie elektroniczny system nadzoru oparty na technice procesorowej. Będą to zaprojektowane układy elektroniczne dedykowane na potrzeby nadzoru nad siłownią i transmisją danych. 

Całkiem niedawno inna prezentująca się na Baltexpo firma - Wärtsilä - przeprowadziła nowatorskie testy stanowiące kamień milowy na drodze opracowania i wdrożenia projektów statków bezzałogowych i autonomicznych. 

Do testów zdalnego sterowania i manewrowania w technologii opracowanej przez koncern Wärtsilä wybrano statek Highland Chieftain - nowoczesny i bogato wyposażony zaopatrzeniowiec górnictwa morskiego (PSV) zbudowany w 2013 roku w gdańskiej stoczni Remontowa Shipbuilding SA dla Gulf Offshore NS z Aberdeen - szkockiego oddziału amerykańskiego armatora GulfMark Offshore, Inc. z Houston.

Polskiej budowy (i zaprojektowany w Polsce) statek, znajdujący się na Morzu Północnym, był sterowany z Kalifornii - z odległej o 5000 mil morskich (ok. 8000 km), manewrowej komputerowej stacji roboczej z interfejsem systemu DP (pozycjonowania dynamicznego). Pomyślne próby przeprowadzono 21 sierpnia u wybrzeży Szkocji we współpracy z firmą GulfMark Offshore.

Podczas eksperymentu 80-metrowy statek wprowadzano w szereg manewrów, zarówno przy niskich, jak i wysokich prędkościach, przy użyciu kombinacji dynamicznego pozycjonowania i ręcznego sterowania joystickiem. To w ogóle jeden z pierwszych podobnych testów (wcześniej przeprowadzono podobne m.in. na holowniku portowym) i pierwszy tego rodzaju test przeprowadzony na serwisowcu offshore. Został on wyposażony w pakiet Wärtsilä Nacos Platinum z systemem nawigacji, automatyki i dynamicznego pozycjonowania, a także w układ napędowo-sterowy składający się z dwóch pędników azymutalnych napędu głównego Schottel Combi Drive po 2MW (firma Schottel reprezentowana jest na Baltexpo 2017 przez firmę P.H.U. Afra - stoisko 5.07), dwóch sterów strumieniowych Scana po 0,9 kW i czterech zespołów prądotwórczych opartych na silnikach wysokoprężnych Caterpillar 3512 o mocy po 1.7 MW (tego ostatniego producenta reprezentuje Eneria Sp. z o.o. - stoisko 5.05).

Do systemu DP na statku dodano także odpowiednie oprogramowanie, aby przekazywanie danych między nim a zlokalizowaną na lądzie stacją roboczą mogło się odbywać z wykorzystaniem standardowej szerokopasmowej łączności satelitarnej. 

Obok statków bezzałogowych, zdalnie kierowanych i autonomicznych, często ostatnio słyszy się o wykorzystaniu dronów w szeroko rozumianej branży morskiej. Polskie ośrodki przemysłowe i badawczo-rozwojowe nie pozostają w tyle w zakresie rozwoju tej przyszłościowej technologii, a nawet, w niektórych działaniach i oferowanych rozwiązaniach, należą do pionierów w skali globalnej.

Jednym z tegorocznych wystawców na targach Baltexpo, znanym z zaawansowanych - jak na tę początkująca wciąż dziedzinę okrętownictwa - prac nad statkami autonomicznymi, jest Rolls-Royce (stoisko 3.21).

W sierpniu przedstawiciele Polskiego Rejestru Statków SA (stoisko 1.01) oraz firm UpLogic Sp. z o.o. i Sup4Nav Sp. z o.o. (stoisko 1.23 na Baltexpo 2017) podpisali deklarację współpracy i podjęcia zgodnych działań o zasięgu krajowym i międzynarodowym w obszarze tworzenia wymagań  i standardów techniczno-eksploatacyjnych dla autonomicznych jednostek nawodnych oraz dla bezzałogowych statków powietrznych (dronów) mających zastosowanie m.in. w przeprowadzaniu inspekcji na statkach i obiektach offshore. 

Porozumienie zakłada wprowadzenie oferty usług technicznych: testowania dronów, wprowadzenia automatyzacji i rejestracji ich lotu oraz opiniowania niezawodności dronów przeznaczonych do wykonywania inspekcji. Współpraca pomiędzy stronami obejmować będzie także opracowanie stosownych procedur i zaleceń, jak również certyfikację autonomicznych jednostek nawodnych, dronów oraz ich operatorów. 

Wykonywanie ekspertyz technicznych na bazie prowadzonych badań i doświadczenia, jak również przeprowadzanie oceny ryzyka eksploatacyjnego dronów w środowisku morskim, stoczniowym i offshore pozwoli na poprawę bezpieczeństwa użytkowników dronów i otaczającego środowiska. Jednym z głównych założeń podpisanej deklaracji jest wdrażanie innowacji techniczno-technologicznych oraz transfer wiedzy do polskiego przemysłu.

Dodajmy, że UpLogic i Sup4Nav są partnerami projektu AVAL, którego celem jest opracowanie technologii autonomicznego statku morskiego współpracującego z autonomicznym dronem powietrznym. Pozostali partnerzy w programie AVAL, to Politechnika Białostocka oraz - znana na całym świecie z prowadzenia w Iławie szkoleń dla kapitanów na modelach statków - Fundacja Bezpieczeństwa Żeglugi i Ochrony Środowiska, której głównymi udziałowcami są Politechnika Gdańska (stoisko 2.05) i Akademia Morska w Gdyni (stoisko 1.36).

Jak poinformowano w maju br. - Polski Rejestr Statków, we współpracy z krajowymi kooperantami, rozpoczął proces wdrażania Zdalnych Technik Inspekcji na klasyfikowanych przez siebie statkach, czyli wykorzystanie dronów przy inspekcjach konstrukcji kadłuba w trudno dostępnych miejscach. Dzięki zastosowaniu tych urządzeń osiągalne jest wykonanie inspekcji w przestrzeniach zamkniętych: m.in. ładowniach statków, zbiornikach paliwowych, zbiornikach balastowych.

Odpowiednio przystosowane do tych specjalnych celów drony, przekazują obraz trudno dostępnego elementu w czasie rzeczywistym na wybrane urządzenie znajdujące się w rękach Inspektora. Transmisja może być nagrywana, co daje możliwość bardzo dokładnej