Powrót polskiej bandery i marynarskie umowy zawierane elektronicznie

Zwiększenie konkurencyjności polskiej bandery w tym m.in. możliwość zawierania marynarskich umów o pracę w formie elektronicznej oraz rozszerzenie ochrony praw marynarzy - to cele projektu ustawy, którego założenia opublikowano we wtorek.

Chodzi o projekt ustawy o zmianie ustawy o pracy na morzu oraz niektórych innych ustaw, której założenia zamieszczono w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Jak wynika z założeń projektu, nowelizacja stanowi element realizacji programu „Polskie Morze” i działań mających sprzyjać przywracaniu statków pod polską banderę.

Jedną z kluczowych zmian będzie umożliwienie zawierania marynarskich umów o pracę w formie elektronicznej. Projekt przewiduje jednocześnie obowiązek przekazania marynarzowi umowy zapisanej na trwałym nośniku.

Projekt zakłada również dostosowanie zasad dotyczących minimalnego wynagrodzenia marynarzy do specyfiki międzynarodowej branży żeglugowej. Zgodnie z proponowanymi przepisami minimalne wynagrodzenie marynarza nie mogłoby być niższe od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w państwie jego miejsca zamieszkania.

Autorzy projektu wskazują, że rozwiązanie to uwzględnia powszechną praktykę zatrudniania w żegludze międzynarodowej pracowników spoza Unii Europejskiej, szczególnie z krajów azjatyckich.

Nowelizacja przewiduje także zmiany dotyczące czasu pracy i wypoczynku marynarzy. Przepisy mają zostać dostosowane do wymogów Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. (Konwencja MLC) poprzez wprowadzenie alternatywnego sposobu regulowania maksymalnego czasu pracy lub minimalnego czasu odpoczynku, z uwzględnieniem specyfiki pracy na morzu.

Projekt doprecyzowuje ponadto podział kompetencji między instytucjami odpowiedzialnymi za kontrolę warunków pracy i życia marynarzy na statkach. Zmiany obejmą również pracowników Głównego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego wykonujących obowiązki służbowe na statkach. W ich przypadku możliwe będzie stosowanie szczególnych regulacji dotyczących czasu i systemu pracy przewidzianych w ustawie o pracy na morzu.

Istotną część projektu stanowi implementacja poprawek przyjętych w 2025 r. do Konwencji o pracy na morzu. Nowe przepisy mają rozszerzyć prawa marynarzy oraz zwiększyć gwarancje ich ochrony.

Projekt przewiduje m.in. obowiązek przyjęcia przez armatorów polityki przeciwdziałania przemocy, nękaniu i molestowaniu zarówno podczas pracy i życia na statku, jak i w procesach rekrutacyjnych. Wzmocnione mają zostać także procedury skargowe, w tym zasady poufności oraz ochrona wszystkich uczestników postępowania.

Nowelizacja ma również zagwarantować marynarzom prawo do zejścia na ląd, doprecyzować zasady repatriacji oraz zapewnić jej realizację bez dyskryminacji i niezależnie od przynależności państwowej statku.

Projekt przewiduje ponadto uwzględnianie wytycznych Międzynarodowej Organizacji Pracy i Międzynarodowej Organizacji Morskiej podczas badania wypadków morskich, a także zmiany dotyczące przeszkolenia medycznego marynarzy i wymaganego wyposażenia ochronnego na statkach.

Według autorów projektu proponowane rozwiązania mają przyczynić się do pełnej harmonizacji polskiego prawa z wymogami Konwencji MLC, zwiększyć bezpieczeństwo i ochronę praw marynarzy oraz uprościć procedury administracyjne w relacjach między załogami, armatorami i administracją morską.