Szwedzka Straż Przybrzeżna wraz z policją przeprowadziła abordaż tankowca Sea Owl I na wodach terytorialnych Szwecji w pobliżu Trelleborga na Morzu Bałtyckim. – Żarty się skończyły – oświadczył minister obrony cywilnej Szwecji, Carl-Oskar Bohlin, w serwisie X.
Operacja zajęcia statku miała miejsce w czwartek o godz. 20.30 w związku z podejrzeniami poważnych naruszeń przepisów dotyczących bezpieczeństwa żeglugi.
Podejrzenie fałszywej bandery
Według szwedzkich służb tankowiec pływa pod banderą Komorów, jednak są poważne wątpliwości, czy faktycznie jest wpisany do rejestru tego państwa. W praktyce może to oznaczać żeglugę pod fałszywą banderą, a tym samym brak państwa odpowiedzialnego za bezpieczeństwo statku.
- Nasza ogólna ocena jest taka, że ryzyko braków w zakresie bezpieczeństwa na pokładzie jest wysokie. Na tej podstawie statek nie może zostać dopuszczony do niewinnego przepływu. Zagrożenie dla bezpieczeństwa żeglugi i środowiska morskiego jest zbyt duże, dlatego istnieją podstawy do interwencji wobec tej jednostki - podkreślił Daniel Stenling, zastępca szefa operacji w Szwedzkiej Straży Przybrzeżnej.
Na pokładzie statku przebywają funkcjonariusze prowadzący przeszukanie i przesłuchania załogi. Postępowanie przygotowawcze prowadzone jest pod nadzorem prokuratury i dotyczy obecnie podejrzenia braku zdolności żeglugowej statku.
To nie był „niewinny przepływ”
Prawo niewinnego przepływu (ang. innocent passage) wynika z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) i oznacza prawo statków wszystkich państw do przepływania przez wody terytorialne innego państwa bez konieczności uzyskania zgody pod warunkiem, że przebiega w sposób ciągły i szybki oraz nie zagraża bezpieczeństwu państwa nadbrzeżnego ani środowisku morskiemu.
Jeżeli jednak istnieją przesłanki wskazujące na naruszenia prawa, zagrożenie dla bezpieczeństwa żeglugi, środowiska lub podejrzenie innych nielegalnych działań, państwo nadbrzeżne może uznać, że przepływ nie ma charakteru „niewinnego” i podjąć interwencję wobec statku – tak jak w przypadku tankowca Sea Owl I.
Sea Owl I to tankowiec o długości 228 metrów, zbudowany w 2007 r. W ostatnich latach jednostka transportowała produkty naftowe między Rosją a Brazylią. Statek płynął z Santos w Brazylii do rosyjskiego portu Primorsk nad Bałtykiem i, według dostępnych informacji, nie przewoził ładunku. Jednostka znajduje się także na liście sankcyjnej Unii Europejskiej.
Druga interwencja w ciągu tygodnia
To już drugi przypadek zdecydowanej interwencji szwedzkich służb wobec statku w rejonie Trelleborga w ostatnich dniach.
6 marca br. Straż Przybrzeżna – również przy wsparciu policji – przejęła tam jednostkę Caffa, która później została objęta zakazem eksploatacji przez szwedzki urząd transportu. Kapitan statku jest podejrzany m.in. o użycie fałszywych dokumentów.
Czytaj także:
Szwecja: Rosyjski kapitan statku Caffa został zatrzymany
Szwecja przejęła na Bałtyku podejrzany statek, płynący do Rosji
Szwedzi zatrzymali na Bałtyku podejrzany statek objęty sankcjami
− Szwecja stoi na straży prawa morza i opartego na zasadach porządku, który wspólnie uzgodniliśmy. Zadaniem Straży Przybrzeżnej jest dbanie o przestrzeganie przepisów na morzu. Będziemy podejmować działania wobec statków, które je naruszają i zagrażają bezpieczeństwu naszych wód terytorialnych – podkreślił Daniel Stenling.
Minister: Szwecja działa zdecydowanie
W jeszcze mocniejszych słowach do operacji odniósł się minister obrony cywilnej Szwecji, Carl-Oskar Bohlin. W komentarzu opublikowanym w serwisie X wskazał, że jego kraj odchodzi od wcześniejszej ostrożnej postawy instytucji państwowych i powraca do bardziej zdecydowanego reagowania na zagrożenia.
Jak podkreślił, w poprzednich latach zdolność państwa do stanowczych działań była osłabiona, m.in. w wyniku ograniczenia systemu obrony totalnej oraz dominacji nadmiernie ostrożnych interpretacji prawnych w administracji.
Sverige är på väg tillbaka. Det fanns en tid då tilltron till svensk förmåga att handla och uppträda resolut med självförtroende var kraftigt skadad. Den kulminerade nog för runt 10-15 år sedan och var i inte obetydlig utsträckning en produkt av nedläggningen av totalförsvaret.… pic.twitter.com/PZFYng6vm3
— Carl-Oskar Bohlin (@CarlOskar) March 13, 2026
„Był czas, kiedy zaufanie do zdolności Szwedów do zdecydowanego działania zostało poważnie nadszarpnięte. W ostatnich latach widzimy jednak coraz więcej przykładów, że tak już nie jest. Nasze państwo znów traktuje świat poważnie i dzięki temu samo także jest traktowane poważnie.
Bohlin podkreślił, że w obecnej sytuacji zagrożenia dla bezpieczeństwa Szwecja nie może pozwolić sobie na bierność i nadmierną ostrożność instytucji.
„W dzisiejszym świecie nie możemy już postępować w ten sposób. Kierunek działań rządu jest jasny – oczekujemy, że kierownictwo instytucji będzie działało bardziej zdecydowanie. Nie wszystko będzie idealne, ale polityczne przywództwo musi mieć odwagę stanąć za tymi decyzjami.”
Minister wskazał, że operacje przeprowadzone w ostatnich dniach wobec statków pływających po szwedzkich wodach bez właściwych dokumentów są dowodem zmiany podejścia.
„W ciągu niespełna tygodnia widzieliśmy dwa wyraźne przykłady. Straż przybrzeżna i krajowe siły szybkiego reagowania policji pokazały światu, jak postępujemy z tymi, którzy pływają po naszych wodach bez odpowiednich dokumentów.”
Bohlin zapowiedział również, że zamierza uhonorować funkcjonariuszy uczestniczących w obu operacjach, podkreślając, że Szwecja potrzebuje więcej takich zdecydowanych działań wobec jednostek naruszających przepisy na jej wodach.
GL
USD
EUR
CHF
GBP