Kirgistan, państwo oddalone od najbliższego wybrzeża o około 2600 km, tworzy podstawy prawne do prowadzenia własnego morskiego rejestru statków. Przyjęty przez parlament Kodeks Żeglugi Morskiej ma umożliwić rejestrację jednostek pod kirgiską banderą i otworzyć kraj na międzynarodowy rynek usług rejestrowych.
Kirgistan jest znany przede wszystkim z gór, kultury nomadów, jeziora Issyk-Kul oraz swojego położenia na starożytnym Jedwabnym Szlaku. Mimo iż nie ma dostępu do morza, może jednak prowadzić międzynarodowy rejestr statków.
We współczesnej żegludze jednostki handlowe pływają pod banderą państwa, w którym zostały zarejestrowane, niezależnie od siedziby armatora, obszaru eksploatacji czy portów, do których najczęściej zawijają. Dla państwa bandery prowadzenie rejestru może być źródłem dochodów z opłat rejestracyjnych, certyfikacji i usług administracyjnych.
Statki wpisane do kirgiskiego rejestru mają wskazywać Biszkek jako port macierzysty. Będzie to szczególny przypadek, ponieważ stolica kraju znajduje się tysiące kilometrów od najbliższego wybrzeża.
Prywatny operator i nowa administracja morska
Funkcjonowanie rejestru ma być nadzorowane przez tworzoną administrację morską oraz krajowego operatora. Według lokalnych mediów do tej roli wybrano prywatną firmę Maritime Register LLC.
Będzie ona odpowiadać między innymi za rejestrację statków, certyfikację oraz wdrożenie systemu nadzoru zgodnego z międzynarodowymi standardami żeglugowymi. Kodeks określa zasady wpisywania jednostek do rejestru, obowiązki armatorów oraz procedury kontroli.
Państwa bez morza również prowadzą rejestry
Kirgistan nie będzie pierwszym państwem śródlądowym na międzynarodowym rynku rejestracji statków. Mongolia prowadzi od 2003 roku własny rejestr, z którego korzystają armatorzy z wielu państw, głównie z Azji, a od 1996 roku należy do Międzynarodowej Organizacji Morskiej.
Z kolei San Marino otworzyło swój rejestr dla zagranicznych armatorów w 2021 roku.
Takie rejestry nie wymagają posiadania własnych portów morskich ani krajowej floty operującej z terytorium państwa bandery. Ich działalność opiera się przede wszystkim na obsłudze prawnej, administracyjnej i technicznej jednostek należących do zagranicznych właścicieli.
Kirgistan liczy, że konkurencyjne warunki rejestracji przyciągną armatorów z innych państw i pozwolą stworzyć nowe źródło wpływów budżetowych. Jednocześnie jako państwo bandery będzie odpowiadał za nadzór nad bezpieczeństwem, stanem technicznym i przestrzeganiem międzynarodowych przepisów przez zarejestrowane statki.
Sukces przedsięwzięcia będzie zależał od tego, czy Kirgistan zdoła przekonać armatorów, że jego rejestr zapewni sprawną obsługę, konkurencyjne koszty i wiarygodny nadzór zgodny z wymaganiami Międzynarodowej Organizacji Morskiej.
MG
USD
EUR
CHF
GBP