Wojna z USA i Izraelem oraz potencjalna całkowita blokada cieśniny Ormuz mogą zmusić Iran do oparcia handlu na trasach północnych, wiodących przez Morze Kaspijskie; akwen ten zyskuje znaczenie jako alternatywny korytarz transportowy i przestrzeń rywalizacji geopolitycznej - ocenili analitycy amerykańskiego portalu The National Interest.
Ten zamknięty zbiornik wodny, do którego dostęp ma pięć państw (oprócz Iranu, także Turkmenistan, Kazachstan, Azerbejdżan i Rosja) może odegrać w najbliższej przyszłości istotną rolę w kontekście funkcjonowania Iranu w warunkach konfliktu zbrojnego - wywołanego przez USA i Izrael - zwłaszcza w przypadku scenariusza znacznego ograniczenia ruchu w cieśninie Ormuz lub jej blokady – wynika z analizy opublikowanej przez portal.
Serwis przewiduje, że odcięcie głównego szlaku eksportu ropy i importu towarów może zmusić Teheran do bardziej intensywnego wykorzystania północnych połączeń transportowych, wiodących właśnie przez Morze Kaspijskie.
Ten alternatywny kanał logistyczny umożliwia dostęp do Rosji, państw Azji Centralnej oraz – pośrednio – do rynków europejskich. Iran rozwija już infrastrukturę portową oraz połączenia kolejowe i drogowe w ramach tzw. Międzynarodowego Korytarza Transportowego Północ–Południe (INSTC), który ma łączyć Indie, Iran, Rosję i Europę, ale na razie funkcjonuje w bardzo ograniczonym zakresie.
Autorzy analizy podkreślili jednak, że region kaspijski nie jest wolny od napięć. Obecność Rosji jako dominującej siły militarnej oraz rosnąca rola Azerbejdżanu i Kazachstanu sprawiają, że ta część świata staje się obszarem konkurencji interesów politycznych i gospodarczych. Dodatkowo, duże zasoby ropy i gazu, będące w posiadaniu np. Kazachstanu, zwiększają strategiczne znaczenie tego regionu. W przypadku eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie państwa kaspijskie mogą zostać wciągnięte w szerszą rywalizację, zarówno dotyczącą kwestii bezpieczeństwa, jak i kontroli nad szlakami transportowymi - przewiduje The National Interest.
Szczególna rola przypada Azerbejdżanowi, który dzięki swojemu położeniu może stać się kluczowym węzłem tranzytowym dla irańskich towarów kierowanych na północ - uważa portal. W analizie podkreślono również, że Morze Kaspijskie nie zastąpi w pełni znaczenia cieśniny Ormuz, ale może częściowo złagodzić skutki izolacji gospodarczej Iranu.
Wojna na Bliskim Wschodzie rozpoczęła się 28 lutego od nalotów Izraela i USA na Iran. Teheran odpowiedział atakami zarówno na Izrael, jak i na arabskie państwa regionu Zatoki Perskiej, w tym na położone tam amerykańskie bazy wojskowe i obiekty cywilne, takie jak lotniska i instalacje petrochemiczne. Iran zablokował również swobodną żeglugę przez cieśninę Ormuz, wstrzymując tym samym eksport ropy naftowej z Bliskiego Wschodu.
Od 8 kwietnia w wojnie obowiązuje rozejm, który został następnie przedłużony przez prezydenta USA Donalda Trumpa. Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt podkreśliła w drugiej połowie kwietnia, że Trump nie wyznaczył daty końca zawieszenia broni.
The National Interest to amerykański portal analityczny zajmujący się polityką zagraniczną, bezpieczeństwem i wojskowością, publikujący komentarze ekspertów. Serwis jest powiązany z waszyngtońskim think tankiem Center for the National Interest.
USD
EUR
CHF
GBP