Zbiornikowiec dowozowy (shuttle tanker) Siri Knutsen został przebudowany w Gdańskiej Stoczni "Remontowa" S.A. na największy na świecie statek do stymulacji odwiertów (WSV), zachowując jednak możliwości zbiornikowca wahadłowego.
Zadaniem statku jest wytwarzanie wody słodkiej, do której dodawany będzie krzemian, a następnie wtłaczanie pod ciśnieniem mieszanki wody i nieszkodliwych dla środowiska chemikaliów do podmorskiego złoża roponośnego, które straciło swą wcześniejszą wydajność. Celem tego procesu jest zwiększenie wydobycia ropy naftowej ze złoża.
- Jest to projekt pilotażowy. To pierwszy raz, kiedy coś takiego odbywać się będzie na dużą skalę przy użyciu zbiornikowca - powiedział Magnus Gudmundsen, dyrektor techniczny i kierownik projektów nowych budów i konwersji Knutsen OAS, cytowany przez "Knut'n" - firmowy periodyk Knutsen’a.
Nowatorstwo tej przebudowy polega m.in. na tym, że dotychczas statkami do stymulacji odwiertów były prawie wyłącznie przebudowane jednostki typu PSV lub AHTS lub (rzadziej) nowe statki zaprojektowane w oparciu o kadłuby PSV lub AHTS standardowych projektów. To limitowało gabaryty, nośność i możliwości takich adaptowanych statków WSV i ograniczało zarówno masę urządzeń systemu funkcjonalnego well stimulation, jak i pojemność zbiorników. Dlatego Siri Knutsen bije z dużym zapasem dotychczasowy rekord wielkości statków do stymulacji odwiertów.
Dotychczas największe statki do stymulacji odwiertów charakteryzowały się nośnością rzędu 5150 ton (Blue Orca) czy 4500 ton (Blue Dolphin) i długością nico ponad 90 m. Tymczasem Siri Knutsen ma ok. 35 000 ton nośności.
Po przebudowie Siri Knutsen miał się pojawić na morskim polu naftowym Snorre. Po drodze z Gdańska planowano zawinięcie do terminalu w Rotterdamie po ładunek połowy ilości koncentratu krzemianu sodowego niezbędnej do przeprowadzenia operacji. Reszta stężonego roztworu dostarczona zostanie już na polu naftowym. Tam, przebudowany specjalnie do tego zadania w „Remontowej” Siri Knutsen produkować będzie wodę słodką z morskiej, do której zostanie dodany krzemian, po czym mieszanka ta zostanie wtłoczona do złoża roponośnego.
Zawierająca zaawansowane metody technologia mająca na celu poprawę efektywności wydobycia ropy ze złoża określana jest jako „ulepszone wydobycie” (Enhanced Oil Recovery - EOR).
Podziemne złoża ropy naftowej zawierają zarówno tzw. „mobilną” i „nieruchomą” ropę naftową. Cząsteczki ropy „mobilnej” mają tendencję do „samoistnego” wypływu. Ropa „nieruchoma” jest z kolei „uwięziona” w formacjach skalnych, jej cząsteczki nie wypływają bez specjalnych zabiegów. Przez pompowanie wody zawierającej krzemian do złoża, można "wyzwolić" więcej ropy „niemobilnej” ze struktur skalnych, co pozwoli ją wydobyć. Krzemian (silicate) to związek chemiczny zawierający krzem i inne pierwiastki.
Dzięki zastosowaniu tej metody Statoil, który eksploatuje pole Snorre, ma nadzieję, dzięki chemikaliom - głównie krzemianom - użytym w próbnym procesie ożywiania na osiągnięcie wzrostu wydobycia ropy przy jednoczesnym wyeliminowaniu szkodliwych emisji do środowiska. Na miejscu statek będzie podłączony do podwodnych instalacji wydobywczych i będzie wtłaczał do odwiertu wodę wraz z chemikaliami przez ok. 100 dni planowanego projektu pilotażowego. Jednak, jak wyjaśniono na łamach "Knut'n", upłynie od 12 do 24 miesięcy zanim będzie można stwierdzić, czy operacja pomogła zwiększyć wydobycie z ożywianego złoża na polu Snorre.
Chemikalia dostarczane będą przez niemiecki BASF, a koncern Halliburton odpowiedzialny jest za dostawę systemu pomp zainstalowanych na pokładzie przebudowanego w „Remontowej” wysoce specjalistycznego zbiornikowca.
Podczas tej konwersji zainstalowano aż 19 różnych elementów kluczowego wyposażenia, głównie komponentów systemu stymulacji odwiertu, a także dedykowane systemy rurociągów i elektryczne.
Zainstalowane wyposażenie do ożywiania złoża obejmuje urządzenia do produkcji wody słodkiej, urządzenia do mieszania i dodawania substancji chemicznych do wody oraz pompy wysokociśnieniowe. Ponadto, na rufie statku (za istniejącą nadbudówką) ustawiono nowy moduł mieszkalny, zawierający pomieszczenia dla dodatkowej 18-osobowej załogi oraz centralę monitoringu i sterowania systemem stymulacji odwiertu. Na śródokręciu zamontowano nowe lądowisko dla śmigłowców. Ster strumieniowy zastąpiono chowanym w kadłubie pędnikiem azymutalnym, a siłownię rozbudowano, co pozwoliło na podwyższenie zdolności dynamicznego utrzymania pozycji przez statek i podniesienie jego klasy pozycjonowania dynamicznego do DP2.
Nośność i tonaż pojemnościowy statku należącego do i zarządzanego przez Knutsen NYK Offshore Tankers SA (KNOT) z siedzibą w Haugesund w Norwegii, nieznacznie się zmieniły w wyniku przebudowy w związku z instalacją dodatkowych pomieszczeń i wyposażenia o określonej kubaturze i masie. Siri Knutsen określany poprzednio terminem crude oil / shuttle tanker przybył do Gdańskiej Stoczni „Remontowa” S.A. jako jednostka o klasie DnV classed (1A1 Taker for OIL ESP BOW, LOADING E0 DYNPOS-AUT) charakteryzujący się długością całkowitą 186,96 m, szerokością 27,40 m, wysokością boczną 16,90 m, zanurzeniem konstrukcyjnym 10,20 m, nośnością 35 181 t, pojemnością brutto 24 242, prędkością eksploatacyjną 15 węzłów, wyposażony w silnik napędu głównego MAN B&W o mocy 8580 kW oraz trzy zespoły prądotwórcze MAN B&W Holeby po 1280 kW.
Tekst: PBS
Zdjęcia: Piotr Stareńczak, Jerzy Uklejewski
USD
EUR
CHF
GBP