Brytyjski rząd zatwierdził projekt Sea Link, czyli nowe połączenie elektroenergetyczne między hrabstwami Kent i Suffolk. Inwestycja obejmuje trasę o długości 138 km, której podmorski odcinek zostanie wyprodukowany w szkockim porcie Nigg. W fabryce Japończyków.
Port Nigg w regionie Highlands przygotowuje się do roli ważnego ośrodka brytyjskiego przemysłu kabli energetycznych. 19 października br. roku oficjalnie otwarto tam zakład japońskiej grupy Sumitomo Electric, zbudowany kosztem 350 mln funtów z publicznym dofinansowaniem od rządu brytyjskiego w wysokości 24,5 mln funtów.
To pierwsza w Wielkiej Brytanii fabryka podmorskich kabli elektroenergetycznych wysokiego napięcia prądu stałego (HVDC). Zakład ma stworzyć ponad 200 bezpośrednich miejsc pracy, a jego działalność może zapewnić zatrudnienie kolejnym osobom w łańcuchu dostaw.
W fabryce trwają przygotowania do rozpoczęcia produkcji kabli. Zgodnie z zapowiedziami Sumitomo Electric pierwsze prace, związane z innym projektem - Shetland 2 (obejmującym nowe połączenie między Szetlandami a szkockim lądem), mają ruszyć w drugim kwartale 2027 roku. Zakład będzie również wytwarzał kable dla połączenia Sea Link.
122 kilometry podmorskiego kabla
Zgodę na realizację Sea Link wydał 30 października br. brytyjski Departament Bezpieczeństwa Energetycznego i Zerowej Emisji Netto. Inwestorem projektu jest National Grid Electricity Transmission, właściciel i operator infrastruktury przesyłowej w Anglii i Walii.
Decyzja zakończyła zasadniczy etap postępowania administracyjnego, pozwalając przejść do przygotowań budowlanych. Rozpoczęcie prac przewidywane jest na początek 2027 roku, a zakończenie całej inwestycji na 2031 rok.
Sea Link połączy sieci elektroenergetyczne w hrabstwach Kent i Suffolk na wschodzie Anglii na dystansie około 138 km, z czego 122 km przypadną na odcinek podmorski. Projekt obejmuje również infrastrukturę lądową i stacje przekształtnikowe, które umożliwią integrację połączenia z istniejącą siecią energetyczną.
Planowana moc przesyłowa połączenia wyniesie 2 GW. Według brytyjskiego rządu odpowiada to zapotrzebowaniu na energię około dwóch milionów gospodarstw domowych. Połączenie ma umożliwiać przesyłanie energii w obu kierunkach, zależnie od zapotrzebowania i dostępności mocy w poszczególnych częściach kraju.
Fabryka w porcie na 15 hektarach
Wybór portu Nigg nie jest przypadkowy. Produkcja i instalacja kabli podmorskich wymagają odpowiedniego zaplecza przemysłowego, dostępu do nabrzeży oraz możliwości obsługi bardzo dużych i ciężkich ładunków. Porty są w tym przypadku czymś więcej niż miejscem załadunku. Stanowią część infrastruktury niezbędnej do wytwarzania, składowania i transportu elementów wykorzystywanych przy budowie morskich połączeń energetycznych.
Fabryka Sumitomo Electric zajmuje teren o powierzchni 15 ha, a jej hale produkcyjne mają łącznie 58 tys. m kw. Zakład ma wytwarzać między innymi podmorskie kable HVDC o napięciu 525 kV, przeznaczone do przesyłu energii na duże odległości.
Technologia HVDC, czyli przesył energii elektrycznej prądem stałym pod wysokim napięciem, jest wykorzystywana między innymi na długich trasach podmorskich. Pozwala ograniczać straty przesyłowe i jest szczególnie przydatna tam, gdzie energia musi pokonywać duże odległości między miejscem jej wytwarzania a odbiorcami.
Rozwój brytyjskiego local content
Kontrakt na dostawę oraz instalację systemu kablowego Sea Link Sumitomo Electric podpisała w grudniu 2025 roku. Przy realizacji projektu będzie współpracować między innymi z firmą Van Oord, specjalizującą się w pracach morskich. Za budowę stacji przekształtnikowych w hrabstwach Kent i Suffolk odpowiada Siemens Energy.
Zakład w Nigg ma znaczenie nie tylko dla Sea Link. Jego uruchomienie wzmacnia brytyjskie możliwości produkcji komponentów dla sieci przesyłowych i morskiej energetyki wiatrowej poprzez realizację części zamówień w kraju i rozwijanie lokalnych kompetencji przemysłowych.
Dotychczas kraj ten korzystał przy realizacji dużych połączeń podmorskich z kabli produkowanych między innymi w Finlandii, Włoszech i Szwecji. Przykładowo kable dla North Sea Link, łączącego Wielką Brytanię z Norwegią, powstały we włoskiej fabryce Prysmian, a dla pierwszego połączenia Szetlandów ze szkockim lądem – w szwedzkim zakładzie NKT.
Sieć energetyczna musi nadążyć za farmami
Sea Link jest częścią programu Great Grid Upgrade, obejmującego rozbudowę brytyjskiej sieci przesyłowej. Potrzeba nowych połączeń wynika między innymi z rozwoju odnawialnych źródeł energii. Morskie farmy wiatrowe powstają w miejscach oddalonych od największych skupisk odbiorców, a wyprodukowana przez nie energia musi zostać przesłana do sieci krajowej.
Problemem nie jest wyłącznie ilość energii wytwarzanej przez farmy wiatrowe, lecz także możliwość jej odebrania i przesłania. Jeśli sieć nie ma wystarczającej przepustowości, operatorzy mogą być zmuszeni do ograniczania produkcji w części instalacji, nawet gdy warunki pogodowe pozwalają na wytwarzanie energii. Dodatkowe połączenia mają zmniejszać takie ograniczenia i ułatwiać przesył energii między regionami.
National Grid wskazuje, że zapotrzebowanie na energię elektryczną w Wielkiej Brytanii może wzrosnąć o połowę do 2035 roku i podwoić się do 2050 roku. Wpływają na to między innymi elektryfikacja transportu, ogrzewania i przemysłu. Rozbudowa sieci ma więc znaczenie zarówno dla przyłączania nowych źródeł energii, jak i dla zapewnienia dostaw do odbiorców.
MG
USD
EUR
CHF
GBP