O nowej flocie, konkurencji, konsolidacji i planach rozwoju polskich armatorów promowych mówi Paweł Pluto-Prądzyński, prezesem spółki POLSCA S.A.
- Skąd wziął się pomysł na spółkę POLSCA?
- Najważniejszy był aspekt ekonomiczny, bo przecież rozmawiamy o biznesie. Pomysł połączenia krajowych armatorów pod wspólnym zarządem rozważano wcześniej wielokrotnie. Częściowo nawet doszło do jego realizacji, bo przecież promy spółek EuroAfrica i Unity Line były zarządzane przez Unity Line. Kiedy ponad 30 lat temu realizowano ten projekt, Polska Żegluga Bałtycka wycofała się i dlatego wspólny zarząd objął tylko dwóch operatorów. Po trzydziestu latach wróciliśmy do tamtej koncepcji, tym razem już z PŻB i tak powstała POLSCA.
Drugim czynnikiem była rosnąca konkurencja wśród przewoźników promowych na Bałtyku. Musieliśmy stworzyć silną grupę, zdolną do skutecznej walki o rynek. I trzeci aspekt – również bardzo ważny, to wyeliminowanie wewnętrznej konkurencji wśród polskich armatorów.
To był ostatni moment na stworzenie wspólnego systemu operowania flotą, jeszcze chwila i byłoby za późno. O silnych polskich armatorach promowych moglibyśmy wtedy mówić wyłącznie w czasie przeszłym.
Ten projekt mógł być zrealizowany dzięki determinacji wszystkich uczestników oraz przychylności Ministerstwa Infrastruktury, które od początku wspierało nasze działania.
- Jak zatem sprawdza się projekt POLSCA?
- Sprawdza się bardzo dobrze, ale o spektakularnych efektach będziemy mogli mówić dopiero za kilkanaście miesięcy. Natomiast już dziś możemy powiedzieć, że udało się zlikwidować wewnętrzną konkurencję wśród krajowych armatorów. Nie ma sytuacji, w której promy polskich armatorów wychodzą z portu jeden po drugim nie w pełni załadowane. Tym samym obniżyliśmy koszty funkcjonowania, a przestrzeń ładunkowa na jednostkach jest optymalnie wykorzystywana.
Oferujemy przyjazną siatkę połączeń, z możliwością rezerwacji biletów na wspólnej platformie na wszystkie promy, którymi zarządzamy. Taka sytuacja powoduje, że stajemy się bardziej atrakcyjni dla pasażerów.
Na dokładną analizę projektu daliśmy sobie trzy lata, bo dopiero wówczas będzie można szczegółowo ocenić jego rentowność.
- Co możemy powiedzieć o promie Jantar Unity po pierwszych miesiącach eksploatacji?
- Budowa nowego promu w polskiej stoczni była bardzo dobrym pomysłem. Jantar Unity wszedł do eksploatacji w styczniu i doskonale się sprawdza. Przepracował okres zimowy, poradził sobie podczas wiosennych sztormów i co bardzo ważne – został zaakceptowany przez pasażerów.
Czytaj także:
„Praca na fali”. Prom nigdy nie zasypia, czyli ludzie Jantara Unity
- Ale pojawiają się także głosy krytyczne…
- Nie ma statku idealnego. Nie ma doskonałego samochodu, idealnego samolotu czy idealnego promu. Wymiary kadłuba są limitowane możliwościami portów. Zarówno do Świnoujścia, jak i do portów szwedzkich, mogą wchodzić jednostki o ściśle określonych parametrach i na to armatorzy nie mają wpływu.
Rozmiar i liczba kabin wynikała z możliwości ich rozmieszczenia w ograniczonej przestrzeni statku. Większość kabin jest dwuosobowa, ale mamy także osiem kabin w standardzie lux, które są większe i tam naprawdę podróżuje się bardzo wygodnie.
Pamiętajmy, że rozmawiamy o standardzie promu, a nie statku wycieczkowego. Podstawowym zadaniem naszych jednostek jest bezpieczne przewiezienie ładunków i kierowców na drugą stronę Bałtyku i to staramy się realizować jak najlepiej.
- Były opinie, że podobne promy można było taniej zbudować w Chinach…
- Znam wypowiedzi, że można było promy dla polskich armatorów wybudować w Chinach o 15-20 procent taniej. Pamiętajmy jednak o tym, że jakość tych jednostek byłaby zupełnie inna. Niższa cena musi przecież z czegoś wynikać, tym bardziej, że koszty pracy w chińskich stoczniach wcale nie są już takie niskie, jak jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu.
Stena Line czy TT-Line budują promy w Chinach, ale moim zdaniem filozofia tych firm jest nieco odmienna od naszej. Za kilkanaście lat sprzedadzą jednostki do innych armatorów, a my swoje statki nadal będziemy eksploatować.
Widać to doskonale na przykładzie promu Polonia. Zbudowany w solidnej norweskiej stoczni, pływa w barwach Unity Line już ponad 30 lat, dawno się zamortyzował i świetnie na siebie zarabia.
Taka jest nasza filozofia. Wprowadzamy na rynek dobre statki, które będą wozić ładunki i pasażerów przez wiele lat.
Jest jeszcze jeden aspekt budowy promów w polskich stoczniach. Tym aspektem jest doskonalenie kadry stoczniowców. Umiejętności zaprojektowania i budowy tak skomplikowanych jednostek, jakimi są promy, pozostają w Polsce, a to jest bardzo cenny kapitał, który należy rozwijać.
- Pojawiło się nowe połączenie z Trójmiasta do Karlshamn...
- To była nasza odpowiedź na potrzeby klientów. Karlshamn jest dobrze skomunikowane systemem autostrad i kolei z dużymi obszarami Szwecji. To początek dalszej podróży dla wielu naszych klientów, więc wyszliśmy naprzeciw ich oczekiwaniom.
Teraz pływamy ze Świnoujścia do Ystad i Trelleborga oraz z Gdańska do Nynashamn i Karlshamn. Podróż do Nynashamn trwa osiemnaście godzin, do Karlshamn około trzynastu. Dla kierowców, spedytorów i gestorów ładunków to naprawdę istotna różnica.
Stworzyliśmy interesującą i wygodną dla klientów sieć połączeń. Tak naprawdę to pasażerowie wyznaczają kierunki naszego rozwoju, bo to oni płacą za bilety, więc rynek ma zawsze rację.
- Czy wyobraża Pan sobie sytuację, w której promy należące do polskich armatorów przewożą ładunki i pasażerów między portami innych państw?
- Od pewnego czasu pracujemy nad takimi rozwiązaniami.
Dzięki optymalizacji zarzadzania flotą jedenastu promów, część jednostek będziemy mogli przekierować na inne destynacje. Być może nasze promy będą pływały między portami niemieckimi czy skandynawskimi, bez zawijania do Polski.
Żegluga promowa to biznes międzynarodowy i takie rozwiązania są znane i od lat stosowane. Wszystko zależy od możliwości, a te mamy coraz większe.
- Jak postrzega was konkurencja? Czy wzrost potencjału nie jest dla niej zagrożeniem?
- Konkurencja jest rzeczą bardzo pozytywną, ponieważ wymusza stały rozwój, wprowadzanie najlepszych rozwiązań, wygodę i obniżkę kosztów dla pasażerów. Przyglądamy się działaniom konkurencji, a ona obserwuje nas, to normalna rzecz w każdym biznesie.
Dysponując flotą jedenastu promów staliśmy się poważnym graczem na bałtyckim rynku. Nowoczesne, przyjazne dla środowiska i pasażerów promy z pewnością wzmacniają naszą pozycję. Taki był cel projektu POLSCA, który konsekwentnie realizujemy.
Rynek przewozów promowych na Bałtyku jest na tyle obszerny, że każdy, kto ma dobry pomysł na biznes, znajdzie na nim swoje miejsce.
- Czyli jest jeszcze potencjał na rozwój?
- Oczywiście. Przedłużenie autostrady S-3 po stronie czeskiej otworzy zupełnie nowe możliwości nie tylko dla Czechów, ale także dla firm z południa Europy. To uruchomi nowe potoki ładunkowe. Rozwój przewozów intermodalnych w Europie i w Polsce to kolejna szansa na zwiększenie przewozów promowych. Port w Świnoujściu bardzo poważnie przygotowuje się do obsługi intermodalu i moim zdaniem to jest bardzo dobry kierunek. Budowa sieci autostrad i modernizacja szlaków kolejowych to następny czynnik wzrostu obrotów w portach, a więc także zwiększenia masy towarowej na promach.
- Czy turystyka promowa do Skandynawii nadal jest interesująca?
- Wycieczki do Skandynawii oferują zarówno Unity Line jak i Polska Żegluga Bałtycka. To ciekawy i rozwojowy rynek. Południowa Skania, Sztokholm, Kopenhaga czy Bornholm to świetne miejsca do uprawiania turystyki rowerowej, karawaningu czy turystyki pieszej. Skandynawia oferuje świetne szlaki rowerowe, nowoczesne pola campingowe, dziką przyrodę i przyjazne miasta. Dla aktywnych turystów, którzy nie chcą leżeć na zatłoczonej plaży w Hiszpanii, Grecji czy Chorwacji, Skandynawia jest doskonałym wyborem.
- Czego możemy życzyć firmie na najbliższe lata?
- Konsekwentnego rozwoju, realizacji założonych celów, które założyliśmy sobie tworząc projekt POLSCA i dobrych pomysłów, które w optymalny sposób dopasują się do oczekiwań klientów.
- Tego życzę i dziękuję za rozmowę.
Rozmawiał: Wojciech Sobecki




