Emerytura za pracę na statku

Ubezpieczony legitymował się ogólnym stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 33 lata, 4 miesiące i 38 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Od 1990 roku z przerwami do 2005 roku przebywał na kontraktach zagranicznych (jako marynarz), w ramach których wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze w warunkach szczególnych. Okresy te ZUS zaliczył mu do ogólnego stażu pracy. To spowodowało, że zdaniem zakładu miał on jedynie 14 lat, 1 miesiąc i 26 dni pracy w warunkach szczególnych. A to zbyt krótki czas, żeby uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury, o którą się ubiegał.

ZUS uznał, że w czasie pracy za granicą nie miał on statusu pracownika, a tylko pracownik posiadający 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych może się ubiegać o wcześniejszą emeryturę. Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS do sądu okręgowego. Ten uznał, że ubezpieczony po 1990 roku był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy i stale w warunkach szczególnych, a zatem ten okres musi być uwzględniony przy ustalaniu prawa do wcześniejszej emerytury. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS od tego orzeczenia, podzielając ocenę prawną sądu okręgowego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył pełnomocnik ZUS. Sąd Najwyższy oddalił skargę, uznając, że po 1990 roku ubezpieczony pracował za granicą w warunkach szczególnych. Powołał się na art. 46 ustawy z 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz.U. nr 106 poz. 457 z późn. zm.).

Zgodnie z nim, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, okresy zatrudnienia obywateli polskich u pracodawców zagranicznych na podstawie umów z tymi pracodawcami traktuje się jak zatrudnienie w Polsce w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. A składki były opłacane.

Nie ma znaczenia przy tym treść umów zawartych przez ubezpieczonego z armatorami zagranicznymi. Ustawa ta obowiązywała do 31 grudnia 1995 roku. Zatem zatrudnienie do tej daty należy traktować jak pracownicze na potrzeby regulacji emerytalno-rentowych, w tym jako pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczonego należało traktować jak pracownika, który wykonywał pracę o szczególnym charakterze i ma on prawo do wcześniejszej emerytury z tego tytułu. Dlatego że do końca 1995 roku przepracował w warunkach szkodliwych 15 lat.