Podatki marynarskie: ulga abolicyjna, zwolnienie z PIT – obowiązki marynarzy w 2027 roku

Z uwagi na zmianę przepisów w zakresie opodatkowania marynarzy od 2027 konieczne jest wskazanie podstawowych obowiązków marynarzy związanych z kontaktami z urzędem skarbowym.

Kluczowe dla marynarzy jest ustalenie swojej sytuacji prawno-podatkowej i zastosowanie odpowiednich przepisów prawa. W tym celu konieczne jest sprawdzenie dokumentów zatrudnienia i określenie czy marynarz musi deklarować swoje dochody do urzędu skarbowego.

Jeżeli marynarz wykonuje pracę na jednostkach eksploatowanych przez podmiot z faktycznym zarządem w Państwie, z którym Polska ma podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania i zastosowanie znajduje metoda odliczenia proporcjonalnego, to marynarz ma obowiązek zarówno złożyć PIT, jak i wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na dany rok.

W przypadku, gdy marynarz spełnia wymogi w zakresie zastosowania zwolnienia z PIT – nie składa on zeznania podatkowego do urzędu skarbowego tylko zaświadczenie o zwolnieniu z PIT wraz z odpowiednim pismem. Jednakże, należy pamiętać, że zaświadczenia o zwolnieniu z PIT składa się zamiast zeznania podatkowego, co oznacza, że marynarz nadal zobowiązany jest do złożenia wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek – tylko na innej podstawie niż dotychczas.

Obowiązki w zakresie PIT i zwolnienia z PIT (2026)

W zakresie obowiązku składania zeznania podatkowego status quo zostaje utrzymane. Marynarz ma obowiązek rozliczyć swoje dochody zgodnie z obowiązującą umową o unikaniu podwójnego opodatkowania i w oparciu o polskie przepisy prawa. Termin na złożenie zeznania podatkowego upływa 30 kwietnia 2027 roku.

Instytucja zwolnienia z PIT za rok 2026 nie obejmuje nowych regulacji jakie zaczynają obowiązywać w roku 2027. Oznacza to, że obowiązują stare zasady, a mianowicie aby kwalifikować się do zwolnienia z PIT w roku 2026 spełnione musza być łącznie wszystkie przesłanki:

1. a) wykonywanie pracy przez obywatela UE/EOG;
2. b) wykonywanie pracy jako marynarz zgodnie z MLC;
3. c) wykonywanie pracy na statku;
4. d) bandera statku UE/EOG;
5. e) statek jest eksploatowany w żegludze międzynarodowej;
6. f) statek przewozi ładunki lub pasażerów;
7. g) praca wykonywana jest przez 183 dni minimum (dni podróży wliczamy zgodnie z updof tj. po jednym dniu podróży na i ze statku, chyba, że jest to dzień zamustrowania/wymustrowania);
8. h) podatnik otrzyma od armatora stosowne zaświadczenie, które jest podstawą zwolnienia.

W tej konfiguracji zaświadczenie o zwolnieniu z PIT może podpisać wyłącznie armator (upoważniony pracownik) albo agencja zatrudnienia.

Zaświadczenie należy dostarczyć do urzędu skarbowego w terminie złożenia zeznania podatkowego.

Obowiązki w zakresie wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek

W związku z możliwością zastosowania instytucji zwolnienia z PIT w nowym kształcie należy wskazać, że wyróżniamy dwa tyty wniosków o ograniczenie poboru zaliczek an podatek:

1. Wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na podatek na podstawie możliwości skorzystania z ulgi abolicyjnej w PIT za rok 2027; oraz
2. Wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na podatek na podstawie możliwości skorzystania ze zwolnienia z PIT na rok 2027.

Przesłanki do złożenia wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek z uwagi na możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej w PIT 2027 pozostały bez zmian. Wystarczy możliwość zastosowania metody proporcjonalnego odliczenia zgodnie z daną umową o unikaniu podwójnego opodatkowania w związku z wykonywaniem pracy poza terytorium lądowym państwa.

Od roku 2027 zmianie uległy przesłanki zwolnienia z PIT dla marynarzy, w związku z czym, aby marynarz był uprawniony do złożenia wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek musi spełnić łącznie następujące przesłanki:

1. a) wykonywanie pracy jako marynarz zgodnie z MLC;
2. b) wykonywanie pracy na statku;
3. c) bandera statku UE/EOG;
4. d) statki są używane do przewozu ładunku lub osób w żegludze międzynarodowej lub wykorzystywane do ratownictwa pełnomorskiego, układania rurociągów, do budowy lub obsługi instalacji morskich, a także statki będące kablowcami, statkami badawczymi lub dźwigami pływającymi

(z wyjątkiem: opodatkowania pracy na holowniku czy pogłębiarce, na których mniej niż 50% czasu pracy faktycznie wykonywanej w ciągu roku stanowił transport morski oraz na statkach świadczących regularne usługi pasażerskie między portami państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym promach typu ro-ro, przez marynarzy niebędących obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego);

1. e) podatnik otrzyma od armatora/kapitana/agencji stosowne zaświadczenie, które jest podstawą do zwolnienia z PIT.

Zgodnie z ww. przesłankami marynarz nie musi spędzić na burcie 183 dni aby kwalifikować się do zwolnienia a zaświadczenie o zwolnieniu z PIT może podpisać także kapitan statku.

Termin złożenia wniosku

W tym miejscu należy wskazać, że wniosek należy złożyć, aby przerwać termin płatności pierwszej zaliczki na podatek – niezłożenie wniosku w terminie może skutkować koniecznością zapłaty zaliczki na podatek oraz kontrolą PIT w kolejnym roku.

Wniosek należy złożyć do 20 dnia kolejnego miesiąca po powrocie ze statku – jeżeli marynarz na przełomie roku 2026/2027 pozostaje na statku to wniosek składamy po jego powrocie (tj. jeżeli marynarz wróci 31 stycznia – wniosek składamy do 20 lutego, jeżeli marynarz wróci 2 lutego wniosek składamy do 20 marca).

Wniosek należy złożyć do 20 dnia kolejnego miesiąca po otrzymaniu wynagrodzenia – jeżeli marynarz pozostaje w domu w momencie otrzymania wynagrodzenia (tj. jeżeli marynarz pozostaje w domu i 28 stycznia otrzymał wynagrodzenie termin na złożenie wniosku upływa 20 lutego). Jeżeli marynarz wyjechał przed otrzymaniem pierwszej wypłaty w styczniu (nie za styczeń) to wniosek składamy po jego powrocie. 

Jeżeli marynarz nie wyjechał w styczniu i nie otrzymał żadnego wynagrodzenia to brak jest podstaw do złożenia wniosku (brak dokumentów potwierdzających wyjazd oraz osiągnięcie przychodu).

Podsumowanie

Nowe przepisy nie mają wpływu na warunki składania zeznania podatkowego za rok 2026 oraz zaświadczenia o zwolnieniu z PIT 2026. Do złożenia PIT i wniosku zobowiązani są marynarze wykonujący pracę na jednostkach eksploatowanych przez podmiot z faktycznym zarządem w państwie, gdzie zastosowanie w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania ma metoda proporcjonalnego odliczenia.

Co więcej, w przypadku wykonywania pracy na jednostkach eksploatowanych przez podmiot z faktycznym zarządem w państwie, gdzie zastosowanie w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania ma metoda wyłączenia z progresją, obowiązek złożenia PIT mają marynarze, którzy uzyskali dochód w Polsce albo z zagranicy, który w Polsce podlega opodatkowaniu według zasad ogólnych. Obowiązek rozliczenia PIT mają również marynarze wypłacający pieniądze z kapitałowych pracowniczych planów emerytalnych.

W roku 2027 pracownicy offshore wykonujący pracę na statkach specjalistycznych mają możliwość złożenia wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek, ale tylko pod warunkiem, że statek podnosi banderę UE/EOG. Oznacza to, że w przypadku pozostałych pracowników offshore może mieć poważny problem, aby wykazać, że ich statki eksploatowane są w komunikacji międzynarodowej. Marynarze wciąż czekają na odpowiednie działania MF zmierzające do ujednolicenia interpretacji pojęcia transport/komunikacja międzynarodowa w zgodzie z obowiązującym w Polsce prawem podatkowym.

W kontakcie z organami podatkowymi kluczowym jest dostarczenie odpowiednich dokumentów i powołanie się na konkretne przepisy prawa i ich interpretację. W związku z czym wskazane jest korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który zabezpieczy interes marynarza w kontaktach z urzędem skarbowym.