Wprowadzenie kar za żeglugę jednostkami bez przynależności państwowej, określanymi jako „flota cieni” i większa ochrona kabli oraz rurociągów podmorskich - zakładają założenia projektu noweli opublikowane we wtorek w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Chodzi o projekt ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw, który został przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury.
Projekt przewiduje stworzenie podstaw prawnych do karania za prowadzenie żeglugi statkami bez bandery na polskich obszarach morskich. Sankcje mają obejmować kapitanów i armatorów odpowiedzialnych za zarządzanie i prowadzenie takich jednostek.
Rozwiązania mają ograniczyć ryzyko wykorzystywania „floty cieni” do nielegalnej działalności oraz obchodzenia unijnych sankcji, w tym dotyczących przewozu ropy naftowej.
Jednym z celów zmian jest ograniczenie zagrożeń dla infrastruktury krytycznej znajdującej się pod wodą. Chodzi przede wszystkim o kable i rurociągi, które mogą być narażone na działania jednostek o niejasnym statusie prawnym.
Penalizacja żeglugi statkami bez przynależności państwowej ma zwiększyć możliwości reagowania administracji w sytuacjach, gdy takie jednostki mogą stanowić zagrożenie dla infrastruktury.
Nowelizacja ma także usprawnić monitoring obiektów infrastruktury krytycznej od strony wody. Projekt przewiduje uproszczenie wymagań kwalifikacyjnych dla załóg małych jednostek pływających, co ma ułatwić prowadzenie działań nadzorczych przez branżę offshore.
Administracja morska ma otrzymać również precyzyjniejsze narzędzia do kontroli jednostek niekonwencjonalnych, w tym obcych jednostek sportowo-rekreacyjnych. Ma to pozwolić na skuteczniejsze egzekwowanie obowiązków związanych z bezpieczeństwem żeglugi oraz prowadzenie kontroli w pobliżu istotnych instalacji.
Projekt zakłada ponadto wzmocnienie ochrony prawnej inspektorów organizacji uznanych wykonujących zadania w imieniu administracji morskiej. Mają oni otrzymać ochronę prawną na poziomie odpowiadającym ochronie przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
Celem projektu jest również doprecyzowanie obowiązujących przepisów i usunięcie problemów interpretacyjnych. Zmiany mają poprawić bezpieczeństwo w polskich portach i na obszarach morskich, zwiększyć efektywność zarządzania portami oraz dostosować krajowe regulacje do aktualnych wymogów bezpieczeństwa międzynarodowego.
Projekt obejmuje także poprawę standardów ochrony przeciwpożarowej podczas transportu materiałów wybuchowych w portach. Całość zmian ma wzmocnić nadzór państwa nad bezpieczeństwem żeglugi i infrastrukturą krytyczną oraz zwiększyć skuteczność administracji morskiej w reagowaniu na nowe zagrożenia.
Zmiana zakłada również unowocześnienie procedur inspekcyjnych przeprowadzanych zarówno przez państwo portu, jak i państwo bandery, wprowadzając między innymi analizę ryzyka przy planowaniu wizyt kontrolnych. Państwo portu to kraj, do którego portu statek faktycznie zawija lub w którego wodach terytorialnych przebywa. Z kolei państwo bandery to kraj, w którym statek jest oficjalnie zarejestrowany i pod którego flagą pływa.
Istotnym elementem reformy jest szeroka cyfryzacja dokumentacji morskiej, w tym wdrożenie elektronicznych certyfikatów oraz budowa interoperacyjnych baz danych ułatwiających wymianę informacji między krajami UE.
Cyfryzacja obejmie m.in. krajową bazę danych o statkach. Ma ona umożliwiać udostępnianie online informacji np. o datach inspekcji i certyfikatach. Polska administracja będzie również współpracować z nowymi unijnymi systemami, w tym planowanym cyfrowym portalem dostępu do informacji o certyfikatach oraz wspólną bazą danych o statkach.
Planowane przepisy doprecyzują również wymagania kwalifikacyjne dla inspektorów oraz dostosują polską terminologię do aktualnych standardów międzynarodowych. Reformy te mają zostać w pełni wdrożone do połowy 2027 roku, co zapewni spójność polskiej administracji morskiej z wymogami unijnymi.
USD
EUR
CHF
GBP