W VI sekcji Kanału Gliwickiego – Porcie Gliwice odnotowano gwałtowny spadek stężenia złotej algi, z 764 mln do 5 mln komórek w litrze wody w ciągu kilku dni – poinformował we wtorek Międzyresortowy zespół ds. Odry.
W komunikacie wydanym po wtorkowym posiedzeniu Międzyresortowy zespół ds. Odry wskazał, że w ostatnim badaniu Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wykrył złotą algę w V i VI sekcji Kanału Gliwickiego oraz w zbiorniku Dzierżno Duże.
- Złotą algę stwierdzono w sekcjach V i VI (…). W sekcji V odnotowano wzrost jej liczebności do 208 mln komórek w litrze wody, natomiast w sekcji VI gwałtowny spadek w stosunku do wcześniejszych pomiarów do 5 mln komórek w litrze wody – poinformował Międzyresortowy zespół ds. Odry.
Poprzednie badanie wykazało 39 mln komórek złotej algi w V sekcji oraz 764 mln komórek w VI sekcji.
Międzyresortowy zespół ds. Odry zaznaczył, że stężenie złotej algi w zbiorniku Dzierżno Duże jest niewielkie, a poziom tlenu w zbiorniku pozostaje w normie.
Od 15 do 23 sierpnia z VI sekcji wyłowiono ponad 4,1 tony śniętych ryb. Wojewoda śląski Marek Wójcik wskazał, że do śnięcia ryb doprowadziła toksyna wydzielana przez złotą algę. Jej obecność w VI sekcji potwierdzili specjaliści z Uniwersytetu Gdańskiego.
Złota alga (Prymnesium parvum) to glon, którego zakwity są toksyczne. Naukowcy uznali ją za bezpośrednią przyczynę katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 r., kiedy doszło do masowego śnięcia ryb, małży, ślimaków i innych organizmów skrzelodysznych. Doprowadziła ona również do masowego śnięcia w zbiorniku Dzierżno Duże w 2024 r.
Od poniedziałku (24 sierpnia) w VI sekcji nie odnotowano śnięcia ryb.
Działania służb prowadzone w związku z rozwojem i zakwitem złotej algi zmierzają do tego, aby ograniczyć śnięcie ryb tylko i wyłącznie do VI sekcji oraz zabezpieczyć przed złotą algą pozostałe sekcje, Dzierżno Duże oraz rzeki – Kłodnicę i Odrę.
Dotychczas w ramach przeciwdziałania rozwojowi złotej algi m.in. zatrzymano przepływ wód w dół z V i VI sekcji. Wojewoda wprowadził zakaz korzystania z VI sekcji. Wody Polskie w Gliwicach wprowadziły zakaz żeglugi w V sekcji. Podwyższyły także zastawki jazu, który łączy V sekcję z Dzierżnem Dużym, aby zapobiec przedostawaniu się do niego wody ze złotą algą.
Pracownicy Wód Polskich w Gliwicach - wraz z przedstawicielami innych instytucji - prowadzą patrole kontrole od strony lądu i wody ze szczególnym uwzględnieniem IV, V i VI sekcji oraz Dzierżna Dużego.
W V sekcji odnotowano złotą algę, ale nie odnotowano śnięcia ryb. W IV sekcji, gdzie Kanał Gliwicki łączy się z Kłodnicą, która jest dopływem Odry, nie odnotowano złotej algi.
Wojewoda zadeklarował, że służby są gotowe, aby w razie konieczności użyć nadtlenku wodoru (H2O2), który skutecznie zwalcza złotą algę. Zaznaczył, że jest to metoda skuteczna i przebadana w wodzie płynącej, więc jej zastosowanie nie jest możliwe w Kanale Gliwickim, a jest możliwe w Kłodnicy.
W 2024 r. na Kłodnicy przeprowadzono eksperyment neutralizacji złotej algi przy użyciu nadtlenku wodoru. Według raportu Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego spowodował on spadek liczebności złotej algi o ponad 90 proc.
Naukowcy nie odnotowali negatywnego wpływu tlenku wodoru - stosowanego w odpowiednim stężeniu - na florę i faunę rzeki.
Rozwojowi złotej algi w Kanale Gliwickim sprzyja połączenie kilku czynników. To m.in. stagnacja wód, ich nagrzewanie podczas upałów oraz wysoki poziom zasolenia.
Najwyższa Izba Kontroli w 2025 r. wykazała, że w latach 2020-2023 kopalnie na terenie woj. śląskiego wprowadzały do dorzecza Odry i Wisły średnio 183 mln metrów sześciennych wód dołowych rocznie. Oszacowano, że to około 1,5 mln ton soli (chlorków i siarczanów) rocznie.
W kontrolowanym okresie średnie zasolenie wód wprowadzanych do rzek przez kopalnie węgla kamiennego w woj. śląskim wynosiło 8 promili i było wyższe niż w Morzu Bałtyckim (ok. 7 promili), a w niektórych próbkach wyższe niż zasolenie wód oceanicznych (ok. 35 promili) lub Morza Śródziemnego (ok. 39 promili).
Fot. Sławomir Lewandowski / PortalMorski.pl
USD
EUR
CHF
GBP