Poczta Morska w Porcie Gdańsk oczami studentów Politechniki Gdańskiej

Do 16 lutego w Politechnika Gdańska można oglądać wystawę prac konkursowych studentów I semestru studiów magisterskich kierunku Architektura.

Studenci Wydział Architektury PG wzięli na tapetę okazały budynek „Zamorskiej Wymiany Poczty w Porcie Gdańsk”. Tzw. Poczta Morska to monumentalny gmach powstały w okresie Wolnego Miasta Gdańska, który skrywa wiele ciekawych historii. Budynek będący w latach 1927-39 siedzibą polskiego urzędu pocztowego, zlokalizowany jest u styku Kanału Kaszubskiego i Martwej Wisły. Tuż przy Nabrzeżu Wiślanym.

Jego powstanie związane jest z postanowieniami traktatu wersalskiego z 1919 r. oraz konwencji polsko-gdańskiej z 1920 r., na mocy których Polska nabyła prawo do organizacji własnej służby pocztowo telegraficznej w Wolnym Mieście Gdańsku.

Państwo polskie utworzyło w okresie międzywojennym w Gdańsku łącznie 3 urzędy pocztowe, wśród nich Morski (Portowy). W odróżnieniu od pozostałych, Poczta Morska nie obsługiwała klientów indywidualnych. Zajmowała się natomiast sortowaniem i wysyłką poczty zamorskiej.

W późniejszym okresie, w budynku mieściły się szkoła dla załóg U-bootów, produkowanych w gdańskich stoczniach oraz „Koszary wiślane” Kriegsmarine.

Ten majestatyczny obiekt, zwrócony frontem w stronę kanału portowego, wzniesiono według projektu architekta Czesława Świałkowskiego, społecznika zasłużonego dla gdańskich Polaków, jednego z nielicznych polskich architektów wykonujących zawód w Wolnym Mieście Gdańsku. Budynek wzniesiono w stylu klasycyzmu akademickiego, po który sięgali budowniczowie gmachów użyteczności publicznej w odrodzonym państwie polskim. Architekci wznoszący obiekty strategiczne dla rozwoju niepodległej Polski, celowo sięgali po takie formy, aby dać wyraz siły odrodzonego państwa.

Obiekt jest częściowo podpiwniczony, jednopiętrowy z użytkowym poddaszem oraz strychem. Na parterze znajdują się pomieszczenia pierwotnie użytkowane w celach biurowych (w tym pokój z sejfem), magazynowych, toalety, portiernia. Pomieszczenia poddasza wykorzystywano do celów mieszkalnych. W budynku zachowały się dwie windy towarowe.

W ostatnich latach budynek użytkował Port Gdańsk. Aktualnie, ze względu na zły stan techniczny, jest wyłączony z użytkowania, a pieczę nad nim sprawuje Zarząd Morskiego Portu Gdańsk.

W kwietniu 2024 roku Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał budynek Poczty Morskiej do rejestru zabytków. W ocenie konserwatora zabytków obiekt posiada ponadprzeciętne wartości kulturowe i historyczne.

Prezentowane na wystawie projekty powstały w ramach konkursu architektoniczno-urbanistycznego. To wizje zagospodarowania budynku Poczty Morskiej i jego otoczenia, opracowane zgodnie z koncepcją „Zielonego Portu”. Prace powstały w ramach zajęć projektowych realizowanych na II stopniu studiów na WA we współpracy z Portem Gdańsk.

Trzy zwycięskie projekty zostaną nagrodzone. Ogłoszenie wyników konkursu – 16 lutego w poniedziałek, godz. 12:00.

Wystawa prezentowana jest do 16 lutego w budynku głównym Politechniki Gdańskiej, w holu przed salą 319 (III piętro). Wstęp wolny

Rel, Poczta Morska w Gdańsku. Fot. Sławomir Lewandowski / PortalMorski.pl