Jachting

„ (…) Kto nie słyszał szelestu zamykających się za rufą strug wodnych, śpiewających swoją pieśń o wieczności, ten zaiste w harfie swego życia jedną strunę miał niemą, a akord jego niepełny (…)” - tak w latach 30. XX w. o żeglowaniu pisał gen. Mariusz Zaruski, pionier polskiego żeglarstwa i wychowania morskiego. Zaledwie kilka lat wcześniej, 11 maja 1924 r., powstał Polski Związek Żeglarski - oficjalna federacja żeglarska odrodzonej Rzeczypospolitej.

Późny początek względem innych krajów nie powstrzymał polskich żeglarzy i żeglarek przed sięganiem w przyszłości po najwyższe laury jachtingu. Wielokrotnie wyprzedzając bardziej doświadczone nacje, przez kolejne 10 dekad śmiało podejmowali wyzwania samotnych rejsów, osiągali zaszczytne miejsca na listach rekordów oraz zdobywali medale mistrzowskie i olimpijskie.

Wystawa "100 lat polskiego żeglarstwa", którą od 12 maja 2024 r. będzie można zwiedzić w Spichlerzach na Ołowiance, będzie pierwszą w historii rodzimego muzealnictwa tak obszerną i wielowątkową opowieścią, zarówno o najgłośniejszych sukcesach, jak i o mniej znanych aspektach polskiego sportu żaglowego.

Na wystawie podziwiać będzie można m. in. modele jachtów Zjawa Władysława Wagnera, rufa jachtu Euros z 1967 r., płetwy stateczników z Mazurka Krystyny Chojnowskiej-Liskiewicz i z Fanfana Joanny Pajkowskiej, elementy sprzętu elektronicznego z jachtu Spaniel, bom i grot sztormowy z Opty Leonida Teligi, a także kompletny strój żeglarski Krzysztofa Baranowskiego.

"Nasza koncepcja polega na tym, by historyczne rejsy Polaków zobrazować nie pamiątkami czy odznaczeniami, tylko faktycznym wyposażeniem i częściami jednostek, na których żeglarze dokonali swoich wyczynów" - mówi Radosław Paternoga, jeden z kuratorów wystawy. "Już teraz możemy zdradzić, że dzięki kreatywnej aranżacji, centrum naszej ekspozycji będzie stanowić jedyną w swoim rodzaju, wielowymiarową i multimedialną esencję dokonań Polaków w oceanicznym jachtingu."

Publiczność po raz pierwszy zobaczy puchar z 1937 r., przyznany Polakom za zajęcie II miejsca w regatach Gotland Runt. Wśród przedwojennych eksponatów znajdą się również naszywki reprezentacyjne z Olimpiady w Berlinie w 1936 r., należące do Juliusza Sieradzkiego, późniejszego twórcy kultowej Omegi. Szczególnie interesującą kolekcję będą stanowić koszulki startowe polskich zawodników olimpijskich oraz ich trofea; nie zabraknie wśród nich replik medali przekazanych przez Mateusza Kusznierewicza (Atlanta 1996) i Agnieszkę Skrzypulec-Szotę (Tokio 2020) oraz oryginalnego medalu Przemysława Miarczyńskiego (Londyn 2012).

W sekcji "Wychowanie morskie" goście zobaczą m.in. strój żeglarski z dwudziestolecia międzywojennego, przedwojenną księgę rozkazów z Zawiszy Czarnego oraz przedmioty należące do gen. Mariusza Zaruskiego. Obok nich znajdzie się również rękawica bosmańska, młotek z położenia stępki pod Pogorię oraz nieodzowne dla żeglarstwa dziedzictwo muzyczne - szanty i instrumenty, na których grywali Marek Szurawski i Jerzy Porębski.

Na wystawie znalazła się m.in oryginalna czapka Yacht Klubu Polski, należąca niegdyś do Ludwika Szwykowskiego - prezesa Polskiego Związku Żeglarskiego w latach 1926-1929 i autora pierwszego polskiego podręcznika żeglarskiego. Pokazana zostanie również bandera Akademickiego Związku Morskiego z 1934 r. oraz elementy metalowej zastawy z Polskiego Klubu Morskiego, które przetrwały II wojnę światową ukryte w… kurniku.

W sekcji "Żeglarstwo śródlądowe" prezentowana będzie kolekcja znaków i proporców klubowych. Wśród nich wyjątkową ciekawostką jest proporzec Klubu Miłośników Klasy "Miś”, czyli klasy wymyślonej specjalnie dla jachtów budowanych metodą gospodarczą. Z kolei narracja o żeglarstwie polonijnym zostanie zobrazowana za pomocą wimpli klubowych, pamiątek ze zlotów żeglarskich oraz o historii oceanicznych rejsów Polaków mieszkających na emigracji.

Bogactwo wątków, historii i eksponatów prezentowanych na wystawie zostanie zamknięte w niezwykłej scenerii nawiązującej do morza, spienionych fal i bezkresnego horyzontu.

"Zastosowana przez nas estetyka przywodzi na myśl zarówno morskie głębiny, jak i poruszany wiatrem granat nieba. Z kolei otaczające ekspozycję motywy izobat i trasy żeglarskiego rejsu wywołują w widzu wrażenie jakby patrzył na rozległą mapę oceanów" - wyjaśnia Bartłomiej Garba, drugi z kuratorów wystawy.

Podkreślenie znaczenia prezentowanych przedmiotów, a także wizualny efekt ruchu jachtów na morskich falach zostanie uzyskany dzięki kreatywnej grze świateł.

Tym, co w sposób szczególny skupi uwagę zwiedzających, będzie wspomniana wcześniej aranżacja przestrzeni w centrum wystawy: goście zobaczą tam potężną konstrukcję jachtu, stanowiącą śmiałą koncepcyjnie syntezę oceanicznego żeglarstwa.

Wystawa powstaje we współpracy z Polskim Związkiem Żeglarskim, który 11 maja 2024 r. będzie świętować swoje 100-lecie. Organizacja, skupiająca na początku zaledwie cztery kluby (Klub Żeglarski w Chojnicach, Pierwszy Polski Klub Yachtowy w Gdańsku, Sekcja Żeglarska Wojskowego Klubu Wioślarskiego oraz Sekcja Żeglarska AZS Warszawa), na przestrzeni dekad stała się fundamentem polskich zwycięstw na igrzyskach olimpijskich i mistrzostwach świata oraz rejsów Polaków w najodleglejsze zakątki świata.

Obok eksponatów ze zbiorów własnych Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku na wystawie pojawią się zabytki i pamiątki udostępnione przez: Akademicki Klub Morski w Gdańsku, Fundację Klasyczne Jachty, Sopocki Klub Żeglarski, Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Chojnicach, VBW sp. z o.o., Jerzego Wąsowicza, Marka Padjasa, Macieja Sodkiewicza, Przemysława Reya, Piotra Myszkę, Przemysława Miarczyńskiego, Monikę Bronicką, Agnieszkę Skrzypulec-Szotę, Jolantę Ogar-Hill i Mateusza Kusznierewicza.Ekspozycja będzie miała również edycje posterowe: polską oraz anglojęzyczną w Muzeum Polskim w Ameryce (Polish Museum of America) w Chicago. Ta druga prezentować będzie dzieje polskiego żeglarstwa ze szczególnym podkreśleniem osiągnięć polonijnych środowisk żeglarskich.

Uwaga - pierwsze dwadzieścia osób, które zdecydują się obejrzeć wystawę 12 maja 2024 roku, otrzymają muzealne upominki. Cena biletu normalnego to 23 zł, a ulgowego 17 zł.

rel (NMM)

1 1 1 1
Waluta Kupno Sprzedaż
USD 3.958 4.038
EUR 4.2519 4.3377
CHF 4.4334 4.523
GBP 5.0214 5.1228

Newsletter