Replika okrętu podwodnego ORP Sokół na gdańskim lotnisku

Port Lotniczy Gdańsk stał się od dzisiaj macierzystym portem... okrętu podwodnego! A właściwie repliki okrętu podwodnego ORP Sokół, który w oryginale eksponowany jest w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni przy reprezentacyjnym Bulwarze Nadmorskim. Teraz model zajął dostojne miejsce w hali odlotów terminalu pasażerskiego gdańskiego lotniska.

Pojawienie się modelu "Sokoła" w lotniskowej scenerii to efekt współpracy prezesa Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy, Tomasza Kloskowskiego, oraz dyrektora Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, Tomasza Miegonia. Przestrzeń pasażerskiego terminalu uznano za znakomite forum – miejsce prezentacji wizytówki gdyńskiego Muzeum. Model krętu podwodnego, intrygujący, atrakcyjny dla pasażerów terminala, promujący jedną z większych atrakcji turystycznych Gdyni, zachęcający do odwiedzenia „miasta z morza i marzeń”.

Model ORP Sokół w skali 1:20 (długość 237 cm) wykonany został z tworzywa poliestrowego. Autorem jest renomowany gdański modelarz Tomasz Poręba, którego modele wzbogacają ekspozycje wielu muzeów w Gdyni, Gdańsku i na Pomorza.

Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni zaprasza - oprócz wizyty na „Sokole” - do zwiedzania wystaw w budynku, na ekspozycji plenerowej oraz okrętu-muzeum ORP Błyskawica, jednostki reprezentacyjnej 3 Flotylli Okrętów Marynarki Wojennej RP.

ORP Sokół - okręt podwodny typu Kobben

14 lutego 1967 r. podniesiono banderę Marynarki Wojennej Królestwa Norwegii na okręcie podwodnym KNM Stord (S-308). Okręty podwodne typu Kobben zbudowane zostały dla wzmocnienia północnej flanki NATO. Wybrano do tego celu oferowane przez niemiecka stocznię Rheinstahl-Nordseewerke okręty projektu „207”. Dzięki finansowemu wsparciu Stanów Zjednoczonych w latach 1964-1967 zbudowano aż 15 okrętów tego typu. Bazowały w Bergen do początków XXI wieku, kiedy podjęto decyzję o wycofaniu ich ze służby.

Nowy rozdział w historii tej jednostki rozpoczął się 4 czerwca 2002 r. – tego dnia okręt wszedł do służby w Marynarce Wojennej RP jako ORP Sokół (294) - trzeci noszący tę nazwę pod polską banderą. Był pierwszym z czterech okrętów typu Kobben (Sokół, Kondor, Sęp i Bielik) w Dywizjonie Okrętów Podwodnych.

Po decyzji o przejęciu okrętów wysłana została do Norwegii grupa szkoleniowa. Przez około cztery miesiące polscy marynarze poznawali zupełnie nowy dla nich typ jednostek i przechodzili wszechstronne szkolenie z ich obsługi.

ORP Sokół był intensywnie wykorzystywany od pierwszych miesięcy służby w polskiej Marynarce Wojennej. Podobnie jak wszystkie polskie Kobbeny uczestniczył w licznych sojuszniczych i narodowych ćwiczeniach, głównie na Bałtyku i w Cieśninach Duńskich.

ORP Sokół zakończył służbę pod biało-czerwoną banderą 8 czerwca 2018 r. Wszystkie polskie okręty typu Kobben wycofano ze służby w latach 2017-2022.

Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni przejęło „Sokoła” w 2020 r. Przystosowanie okrętu do celów ekspozycyjnych prowadzono do listopada 2024 r., kiedy okręt przetransportowano ze stoczni i umieszczono w specjalnie wybudowanej niecce w Muzeum. W 2025 r. ORP Sokół udostępniony został do zwiedzania.

Dane taktyczno-techniczne ORP Sokół (III):