Bezpieczeństwo, Granice

Energa udostępni swój system łączności kryzysowej do ratowania życia na morzu. Dzięki temu służby będą skuteczniej prowadzić akcje poszukiwawcze i ratownicze, a Polska dołączy do sąsiadów, którzy wykorzystują już takie systemy na Bałtyku.  

- Energa jako jedyna w Polsce wprowadziła na tak szeroką skalę system TETRA – niezależny od operatorów komórkowych system łączności cyfrowej. Dzięki zastosowanym zabezpieczeniom, jest on bardziej niezawodny w przypadku klęsk żywiołowych i awarii masowych. Sieć pokrywa cały obszar dystrybucji Grupy i obejmuje zasięgiem 85 proc. linii brzegowej Polski - od Kołobrzegu do wschodniej granicy polskiej części Bałtyku. Dlatego Energa udostępni część funkcjonalności systemu Morskiej Służbie Poszukiwania i Ratownictwa (SAR) – mówi Daniel Obajtek, prezes Energa SA. 

Energa i SAR przeprowadziły właśnie testy, które potwierdzają przydatność systemu na morzu. TETRA poprawi łączność pomiędzy jednostkami pływającymi oraz ich komunikację z Morskim Ratowniczym Centrum Koordynacyjnym. Polska dołączy do Norwegii, Finlandii, Belgii, Litwy i Dani, które wykorzystują już system do ratowania życia na morzu.  

- Tego typu podejście jest doskonałym przykładem patriotyzmu gospodarczego – raz zainwestowane pieniądze trzeba wykorzystać jak najefektywniej. Udostępnienie systemu łączności obniża barierę wejścia w nowoczesne rozwiązania komunikacyjne dla służby SAR, zaś  Energa buduje wizerunek spółki zaangażowanej społecznie wzmacniającej pozycję międzynarodową Polski  – przekonuje poseł na Sejm RP Dorota Arciszewska-Mielewczyk, przewodnicząca Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.  

SAR, to międzynarodowa nazwa służb, które ratują osoby znajdujące się w niebezpieczeństwie na morzu. W Polsce ich rolę pełni Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa z siedzibą w Gdyni. 

- Ratownicy niosą pomoc wszystkim osobom na morzu, bez względu na to, czy są to turyści, statki handlowe, rybackie czy pasażerskie. Zwalczamy także zagrożenia i zanieczyszczenia olejowe i chemiczne środowiska morskiego - mówi Maciej Zawadzki, dyrektor Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa. 

Doświadczenia z Ksawerym 

System łączności, który Energa udostępni służbie SAR został zaprojektowany tak, aby zapewniać łączność nawet w najtrudniejszych sytuacjach kryzysowych i awariach masowych (także podczas blackoutu). Impulsem do jego wdrożenia było przejście orkanu Ksawery w 2013 r., który doprowadził do braku zasilania u ponad 300 tys. klientów Energi. Brak skutecznego systemu łączności wydłużył wówczas czas przerwy w dostawach prądu (wskaźnik SAIDI) o około 20 minut na odbiorcę. W krytycznym momencie nie działało 250 stacji GSM, które z braku zasilania wyłączyły się już po 3-4 godzinach.  

-  Na tegoroczne nawałnice Energa była dużo lepiej przygotowana: mimo, że system był w fazie testów eksploatacyjnych, znacząco usprawnił prowadzenie działań w terenie i koordynację prac – podkreśla Krystian Górski, zastępca dyrektora Departamentu Telekomunikacji w Energa Operator. 

Wykorzystywany komercyjnie system telefonii komórkowej GSM nie daje gwarancji łączności w czasie awarii masowych. Sieci GSM nie są projektowane do obsłużenia ruchu w sytuacjach nadzwyczajnych. Kiedy liczba połączeń w sieci znacznie wzrasta, wiele z nich przestaje być realizowanych.  Ten efekt, w znacznie mniejszej skali, można zaobserwować podczas przeciążenia sieci komórkowych w Sylwestra. System łączności TETRA to alternatywa wobec GSM, z której korzysta jedynie określona grupa użytkowników (np. monterzy Energi, ratownicy służby SAR). System szyfruje połączenia, daje pełną kontrolę nad łącznością użytkowników i zapewnia co najmniej 36 godzinną ciągłość działania bez zasilania zewnętrznego. Dlatego systemami TETRA posługuje się 27 krajów w Europie.  

TETRA Energa w liczbach 

- 139 masztów (przekaźników) 

- 75 000 km kw. (zasięg porównywalny z powierzchnią Republiki Czeskiej)  

- ponad 3 000 radiotelefonów 

- obsługuje ponad 1000 rozłączników i stacji średniego napięcia (planowane ponad 8000) 

Przeznaczeniem TETRA w Energa jest zapewnienie komunikacji głosowej między brygadami pogotowia energetycznego i dyspozytorami, a także transmisja danych technologicznych dla systemów SCADA. System zapewni większe bezpieczeństwo prac na sieci elektroenergetycznej, oraz przyspieszy tempo usuwania awarii masowych. Dzięki zapewnieniu niezawodnego i szybkiego kanału komunikacyjnego dla urządzeń zdalnie sterowanych poprawi ciągłość dostaw energii elektrycznej. 

Grupa postawiła już 123 ze 139 planowanych masztów (przekaźników), a w czerwcu rozpoczęła  próbną eksploatację. Już w sierpniu system wykazał swoją przydatność. Wspomagał Energę podczas usuwania skutków nawałnicy – m.in. skrócił czas przekazywania informacji między brygadami naprawiającymi uszkodzenia linii. Na początku 2018 roku Energa wdroży wszystkie funkcjonalności systemu i uruchomi wszystkie planowane przekaźniki – wówczas, poza niezawodną łącznością, możliwe będzie m.in. zdalne sterowanie odłącznikami energetycznymi na całym obszarze działania (bardziej niezawodne niż używana obecnie transmisja GPRS). W przyszłości TETRA będzie wykorzystywana w aplikacjach Smart Grid i będzie używana w  automatycznych systemach odbudowy zasilania FDIR (Fault Detection, Isolation and Restoration). Ich  celem jest poprawienie współczynników niezawodnościowych sieci (SAIDI i SAIFI), poprzez znaczące skrócenie awarii zasilania, a także automatyczne izolowanie i ograniczenie do minimum ich obszarów.  

Geneza powstania standardu TETRA 

TETRA została opracowany przez Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ETSI) jako bezpieczny standard łączności dla przemysłu i dla służb państwowych. Powstał do wsparcia działania w sytuacjach krytycznych. TETRA jest systemem dyspozytorskim trankingowym przeznaczonym przede wszystkim dla służb bezpieczeństwa publicznego (policja, straż pożarna), ratownictwa, administracji, transportu publicznego (miejskiego czy kolejowego), a także dla dużych przedsiębiorstw, w tym energetycznych. TETRA sprawdza się zarówno doraźnie, np. kiedy trzeba zabezpieczyć imprezy masowe jak i w sytuacjach kryzysowych np. w przypadku awarii konwencjonalnych systemów łączności będących wynikiem klęsk żywiołowych. System TETRA zapewnia łączność radiową użytkownikom rozproszonym na określonym obszarze, który jest niedogodny dla konwencjonalnych systemów łączności. W przypadku energetyki zapewnia zasięgi na rozległych obszarach z dala od skupisk ludzkich, gdzie biegną linie wysokiego i niskiego napięcia. System TETRA jest wykorzystywany w ponad 100 państwach na świecie, w tym w około 50 państwach użytkowany jest przez sektor publiczny.

rel (Grupa Energa)

Fot.: Grupa Energa; Piotr B. Stareńczak

Na zdjęciach m.in. dyspozytorski system konsol w Energa Operator i statek ratowniczy SAR.