Inne

Szybki rozwój Polski w ciągu ostatnich dekad nie wziął się znikąd. Oprócz zaangażowania milionów przedsiębiorców i pracowników olbrzymi wpływ miały na to środki pochodzące z funduszy europejskich. Te wspierały wiele zróżnicowanych projektów: od małych inicjatyw lokalnych po olbrzymie inwestycje w infrastrukturę czy innowacje. Pomimo tego wciąż w opinii publicznej krąży wiele mitów na temat funduszy unijnych, w tym ich wysokości i sposobów dystrybucji. Warto dowiedzieć się więcej na ten temat.

Fundusze unijne: gwarancja rozwoju

Choć fundusze unijne towarzyszą nam od samego początku członkostwa w Unii Europejskiej, a więc 2004 roku, wciąż często nie wiemy dokładnie, jakie środki udało się dzięki nim uzyskać, na co zostały przeznaczone, kto ustala ich wysokość oraz kto może z nich korzystać. Tymczasem nie jest to tajemnica. Wręcz przeciwnie: w interesie wszystkich obywateli leży zrozumienie stojących za nimi mechanizmów, ponieważ każdy z nas może z nich również korzystać. Portal ALEO.com przygotował kompendium wiedzy na temat funduszy unijnych w formie ebooka „Fundusze europejskie. Poradnik”. Dzięki niemu można szybko nadrobić zaległości i poznać najważniejsze informacje o środkach budżetowych trafiających do Polski z Unii Europejskiej.

Fundusze odpowiedzialne za wypłatę środków

Zazwyczaj myśląc o kwotach, które trafiają do Polski z Unii Europejskiej, operujemy całościową sumą pochodzącą z brukselskiego budżetu. W rzeczywistości jest jednak inaczej, a za wypłatę środków odpowiada 5 funduszy, zajmujących się różnymi sferami działania:

● Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego;
● Europejski Fundusz Społeczny;
● Fundusz Spójności;
● Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
● Europejski Fundusz Morski i Rybacki.
Co do zasady cel ich działania jest jednak taki sam i jest nim niwelowanie różnic pomiędzy poszczególnymi krajami członkowskimi i dbanie o harmonijny rozwój zarówno gospodarczy, jak i społeczny.

Największy beneficjent funduszy

Członkostwo w Unii Europejskiej jest bardzo opłacalne. Szczególne korzyści osiągają z tego tytułu państwa, które odstają od średnich wskaźników przyjętych dla całej Wspólnoty. Wśród nich wyróżnia się natomiast Polska. To do naszego kraju trafiły największe fundusze w ostatniej perspektywie budżetowej na lata 2014-2020. Łącznie było to aż 86,11 mld euro. Oznacza to, że do Polski trafiła prawie 1/5 ogółu środków. Wyprzedziliśmy Włochy, które otrzymały niemal o połowę mniej – 44,45 mld euro oraz Hiszpanię, do której popłynęło 39,88 mld euro. Od 2004 roku, a więc od daty przystąpienia do UE, Polska otrzymała natomiast 181 mld euro w ramach funduszy unijnych.

Fundusze dla wyrównania szans

Decydujące znaczenie dla Polski odgrywa Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego. To właśnie od odpowiada za tworzenie spójności gospodarczej i społecznej wewnątrz Wspólnoty. Pochodzące z niego środki wsparły m.in. olbrzymie inwestycje w infrastrukturę czy rozwój innowacji. Skupiają się także na kwestii ochrony środowiska i wspierania działań mających na celu ograniczenie emisji CO2 czy wykorzystania paliw stałych. Duże znaczenie odgrywa również Fundusz Spójności, który powstał z myślą o państwach, których dochód narodowy brutto per capita jest niższy od 90% średniej europejskiej. Co oczywiste: również Polska jest jego beneficjentem. Duże znaczenie dla terenów rolniczych odgrywa natomiast Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Programy Operacyjne odpowiadają za realizację zadań

Poszczególne projekty realizowane są w ramach Programów Operacyjnych. Te mają natomiast zróżnicowany charakter. W perspektywie budżetowej (2014-2020) istniało 6 programów centralnych, nadzorowanych przez Ministerstwo Rozwoju. Największe środki trafiły do Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko – było to niemal 60% funduszy, które wsparły m.in. realizację olbrzymich inwestycji w infrastrukturę. 18,47% środków zasiliło Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, podium zamknął natomiast Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, na który przeznaczono nieco ponad 10% środków. Oprócz zcentralizowanych Programów Operacyjnych funkcjonuje również 16 wojewódzkich programów, które realizują odpowiednie urzędy marszałkowskie.

Jakie środki trafiły do poszczególnych województw?

Fundusze dzielone są w taki sposób, aby wspierać przede wszystkim słabiej rozwinięte województwa i powiaty. Jak pokazuje praktyka, największe środki trafiają jednak przede wszystkim do najbardziej zaludnionych regionów. Największe fundusze trafiły do województwa mazowieckiego (29,9 mld zł), nieco mniej zyskało województwo śląskie (23,6 mld zł), na trzecim miejscu znalazło się województwo małopolskie (20,6 mld zł). Duże wsparcie otrzymały także wschodnie województwa: na Podkarpacie popłynęło 14,8 mld zł, na Lubelszczyznę 15 mld zł, a Podlasie 8,6 mld zł.

1 1 1 1

Newsletter