Prawo, polityka

14 marca br. w Szczecinie odbyła się konferencja prasowa ministrów gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej – Marka Gróbarczyka oraz ministra finansów – Pawła Szałamachy, na której zaprezentowano projekt tzw. nowej ustawy stoczniowej oraz przedstawiono główne założenia i cele ustawy.

Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Zdaniem rządu, projekt ma na celu stworzenie ram prawnych, organizacyjnych i finansowych niezbędnych dla wykreowania w Polsce działalności przemysłowej, naukowej i finansowej, ukierunkowanej na rozwój istniejących i stworzenie nowych polskich podmiotów gospodarczych posiadających zdolność zawierania i realizowania kontraktów na budowę statków morskich i śródlądowych, w tym obsługi gwarancyjnej i serwisowej, jako produktu finalnego powstałego na terytorium RP,  jak również na rozwój i stworzenie podmiotów w ramach produkcji komplementarnej.

Ponadto, proponowane rozwiązania powinny wpłynąć na rozwój ośrodków badawczo-rozwojowych opracowujących nowe innowacyjne typy statków, szczególnie pod względem rozwiązań proekologicznych (stosowanie alternatywnych niskoemisyjnych paliw, rozwiązania dla uzyskania czystości spalin i wód balastowych, jednostki o napędzie hybrydowym lub w pełni elektrycznym). Potrzeba opracowania tego projektu wynika z konieczności zapewnienia konkurencyjnych zasad funkcjonowania (ang. level playing field) polskiego przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych w warunkach ostrej i nierównej konkurencji na rynkach międzynarodowych – w szczególności ze strony silnie wspierających produkcję okrętową państw Azji Wschodniej. W efekcie mają powstać warunki ekonomiczne i prawne pozwalające na aktywizację przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych w Polsce.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

1. Projekt przewiduje wprowadzenie 0% stawki w zakresie podatku od towarów i usług (VAT) w odniesieniu do szeroko rozumianej produkcji okrętowej i komplementarnej. Ułatwienia te obejmą zarówno produkt końcowy – gotowy do eksploatacji statek, jak i wszelkie jego elementy wbudowywane w jednostkę lub służące jej eksploatacji. Rozszerzając natomiast katalog statków objętych preferencyjną stawką podatku VAT umożliwia się produkcję tych statków z niższym zaangażowaniem środków finansowych na pokrycie zakupów z nimi związanych.

2. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), projekt przewiduje możliwość wyboru między podatkiem CIT a zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji – w wysokości 1%. Wybór tej formy opodatkowania następował będzie przez złożenie przez przedsiębiorcę oświadczenia. W przypadku złożenia oświadczenia, zmiana formy opodatkowania możliwa będzie nie wcześniej niż po upływie 3 lat. Opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji będzie podlegał przedsiębiorca prowadzący działalność polegającą na budowie gotowych do eksploatacji statków lub przebudowie statków, która powinna mieć wartość całkowitą co najmniej 5 000 000 euro, polegać na zmianie przeznaczenia statku lub zmianie źródła napędu, być przeprowadzona w całości przez przedsiębiorcę.

3. Ponadto projekt przewiduje uproszczony mechanizm objęcia specjalną strefą ekonomiczną gruntów, na których prowadzona jest produkcja okrętowa i komplementarna oraz umożliwienie korzystania przez branżę okrętową z pomocy regionalnej w ramach kredytu technologicznego.

Podsumowanie

Jak wskazano we wstępie, przedstawiony projekt dopiero wkracza w fazę konsultacji społecznych oraz dalszych uzgodnień międzyresortowych, co oznacza, że jego ostateczna forma nie jest jeszcze znana i bardzo możliwe są modyfikacje przedstawionych założeń.

Jak to często bywa, opinie dotyczące nowej ustawy stoczniowej są podzielone. Krytyczne opinie mówią, że projekt nowej ustawy nie daje szansy na rozwój małym firmom z sektora produkcji statków, działającym na dawnych terenach stoczniowych (np. Stoczni Szczecińskiej Nowa), ponieważ zakres proponowanych regulacji odnosi się głównie do budowy gotowych statków oraz przebudowy, a nie obejmuje trochę mniejszych prac, jak choćby remontowe (czyli nie powodujących zmiany przeznaczenia), którymi to zajmują się liczni przedsiębiorcy z branży stoczniowej.

Z drugiej strony Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej prognozuje zamówienia publiczne na zakup różnego rodzaju statków w ciągu najbliższych 10 lat na co najmniej 25 mld zł, co według wyliczeń powinno przynieść przynajmniej 5 tysięcy nowych miejsc pracy w samych stoczniach i kilkadziesiąt tysięcy w tzw. łańcuchu dostawców.

Przedmiotowy projekt ustawy, zgodnie z zapowiedziami miał trafić do sejmu na przełomie marca i kwietnia, a więc w najbliższych dniach powinniśmy spodziewać się dalszego rozwoju spraw. Będziemy więc uważnie przyglądać się postępującym pracom legislacyjnym.
 

 
 
Radca prawny - Mateusz Romowicz
 
Współautorem jest prawnik Paweł Zboina.

http://www.kancelaria-gdynia.eu

www.facebook.com/Legal.Marine.Mateusz.Romowicz

Autor jest radcą prawnym w Kancelarii Radcy Prawnego Legal Consulting - Mateusz Romowicz.